Η σχέση μας με το κατοικίδιο μπορεί να μην εξελιχθεί καλά για διάφορους λόγους, όπως προβλήματα συμπεριφοράς, ανικανοποίητες προσδοκίες ή συναισθηματική αποστασιοποίηση. Αυτή η δυσλειτουργική σχέση μπορεί να επηρεάσει τόσο το άτομο όσο και το ζώο. Έρευνες δείχνουν ότι όταν οι ιδιοκτήτες αισθάνονται άγχος, απογοήτευση ή απογοήτευση με το κατοικίδιο τους, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο άγχος ή επιθετικότητα από την πλευρά του ζώου.
1. Προβλήματα συμπεριφοράς και στρες
Τα ζώα αντιδρούν στο περιβάλλον τους, και όταν οι ιδιοκτήτες δεν παρέχουν σαφή όρια ή συνέπεια, μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα συμπεριφοράς όπως επιθετικότητα, άγχος αποχωρισμού ή υπερβολική ενέργεια (Overall, 2013). Έρευνες έχουν δείξει ότι οι σκύλοι, για παράδειγμα, μπορούν να εμφανίσουν αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης, που σχετίζεται με το άγχος, όταν το περιβάλλον τους δεν είναι σταθερό ή δεν λαμβάνουν επαρκή προσοχή (Horváth et al., 2008).
2. Συναισθηματική αποστασιοποίηση
Η συναισθηματική σύνδεση ανάμεσα στον ιδιοκτήτη και το κατοικίδιο είναι κρίσιμη. Όταν η σύνδεση αυτή δεν είναι ισχυρή, μπορεί να οδηγήσει σε συναισθήματα αποξένωσης ή αδιαφορίας, τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το ζώο. Έρευνες δείχνουν ότι η αλληλεπίδραση με τα κατοικίδια μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση της ευημερίας στους ανθρώπους, αλλά όταν η σχέση αυτή είναι προβληματική, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία και των δύο πλευρών (Beetz et al., 2012).
3. Διαχείριση προσδοκιών
Ένα βασικό πρόβλημα που συχνά οδηγεί σε μη ικανοποιητικές σχέσεις με τα κατοικίδια είναι οι προσδοκίες. Όταν οι ιδιοκτήτες αναμένουν από το κατοικίδιο να συμπεριφέρεται με συγκεκριμένο τρόπο και το ζώο δεν ανταποκρίνεται, αυτό μπορεί να δημιουργήσει ένταση. Έρευνες έχουν δείξει ότι η εκπαίδευση και η ενημέρωση των ιδιοκτητών σχετικά με τις ανάγκες και τη συμπεριφορά των κατοικίδιων μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της σχέσης (Serpell, 1996).
Σε περιπτώσεις που η σχέση δεν εξελίσσεται καλά, οι ειδικοί συνιστούν την εκπαίδευση και τη χρήση ειδικών τεχνικών ενίσχυσης της θετικής συμπεριφοράς τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για τα ζώα. Η βελτίωση της κατανόησης και της επικοινωνίας μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της σχέσης.
Βιβλιογραφία
Beetz, A., Uvnäs-Moberg, K., Julius, H., & Kotrschal, K. (2012). Psychosocial and psychophysiological effects of human-animal interactions: The possible role of oxytocin. Frontiers in Psychology, 3, 234. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2012.00234
Horváth, Z., Dóka, A., & Miklósi, Á. (2008). Affiliative and disciplinary behavior of human handlers during play with their dog affects cortisol concentrations in opposite directions. Hormones and Behavior, 54(1), 107-114. https://doi.org/10.1016/j.yhbeh.2008.02.002
Overall, K. L. (2013). Manual of clinical behavioral medicine for dogs and cats. Elsevier Health Sciences.
Serpell, J. (1996). In the company of animals: A study of human-animal relationships. Cambridge University Press.