Ποιος ορίζει τη ζωή σας;

Αισθάνεστε ότι έχετε τον έλεγχο του περιβάλλοντός σας και των αποτελεσμάτων που παίρνετε ή αισθάνεστε αβοήθητοι και απογοητευμένοι σαν να έχετε παγιδευτεί στο ποτάμι της ζωής;

Πιστεύετε ότι τα επιτεύγματά σας είναι το άμεσο αποτέλεσμα των προσπαθειών σας ή, ίσως, απλώς τύχη;

«Η έδρα ελέγχου είναι μια πεποίθηση σχετικά με το αν τα αποτελέσματα των ενεργειών μας εξαρτώνται από αυτό που κάνουμε (εσωτερική έδρα ελέγχου) ή σε γεγονότα εκτός του προσωπικού μας ελέγχου (εξωτερική έδρα ελέγχου).» (Zimbardo, 1985, p. 275)

Η έδρα ελέγχου είναι η κατανομή της ευθύνης για τα γεγονότα στη ζωή μας.

Η έδρα ελέγχου σας – εσωτερική (έχω τον έλεγχο) ή εξωτερική (τα πράγματα συμβαίνουν σε μένα) – έχει κάποιες σοβαρές συνέπειες. Καθορίζει τη συμπεριφορά σας, τις αντιδράσεις σας, τα κίνητρά σας και πολλά άλλα.

Η έννοια της έδρας ελέγχου προέρχεται από τη θεωρία της κοινωνικής μάθησης του J. Rotter το 1954. Αποτελεί χαρακτηριστικό της προσωπικότητας που αντανακλά την κλίση και την προδιάθεση του ατόμου να αποδίδει την ευθύνη για την επιτυχία και την αποτυχία της δραστηριότητάς του είτε σε εξωτερικές συνθήκες /δυνάμεις, είτε στον εαυτό του και στις προσπάθειές του. Την ίδια στιγμή, ένα τέτοιο ψυχολογικό χαρακτηριστικό μιας προσωπικότητας είναι αρκετά σταθερό, μια ιδιότητα προσωπικότητας που είναι δύσκολο να μεταμορφωθεί. Ωστόσο, αυτό το χαρακτηριστικό δεν είναι έμφυτο και τελικά διαμορφώνεται στη διαδικασία κοινωνικής ανάπτυξης. Επομένως, η εξωτερικότητα και η εσωτερικότητα δεν είναι αμετάβλητα και έμφυτα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας.

Σύμφωνα με τον Rotter, η εξωτερικότητα ή η εσωτερικότητα αποτελούν τους 2 πόλους ενός συνεχούς. Ενώ τα δύο άκρα αυτού του συνεχούς είναι μη ρεαλιστικά, τα άτομα με υψηλή εσωτερική έδρα ελέγχου τείνουν να είναι πιο υπεύθυνα και, ως αποτέλεσμα, πιο επιτυχημένα από εκείνα με εξωτερική έδρα ελέγχου.

Άτομα με Εσωτερική Έδρα Ελέγχου

Τα άτομα με υψηλή εσωτερική έδρα ελέγχου πιστεύουν ότι τα γεγονότα που συμβαίνουν στη ζωή είναι αποτέλεσμα των δικών τους αποφάσεων και πράξεων.  Έχουν τη δυνατότητα να ασκούν έλεγχο στη συμπεριφορά τους, επιδιώκουν να ασκήσουν επιρροή στους άλλους και επιθυμούν να γνωρίζουν όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη κατάσταση με την οποία έρχονται αντιμέτωπα.  

Αποδίδουν τις συνθήκες, τις αποφάσεις και τα γεγονότα στον δικό τους  έλεγχο, στα αποτελέσματα των πράξεων και των ικανοτήτων τους.  Θεωρούν ότι ο κάθε άνθρωπος είναι υπεύθυνος για τις επιλογές του. Έχουν υψηλή αίσθηση αυτο-αποτελεσματικότητας και θεωρούν πως έχουν τις δυνατότητες να επιτύχουν πράγματα. Πιστεύουν ότι η σκληρή δουλειά θα τους οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα και είναι διατεθειμένα να αναλάβουν έργα που ενέχουν ρίσκο.

Το μειονέκτημα των ανθρώπων που έχουν εσωτερική έδρα ελέγχου είναι ότι υποτιμούν την επίδραση των εξωτερικών παραγόντων και τείνουν να κατηγορούν τον εαυτό τους ακόμη και για πράγματα που είναι προφανώς πέρα ​​από τον έλεγχό τους, τα οποία μπορεί επίσης να οδηγήσουν σε άγχος και απογοήτευση. Το άγχος τους, όμως, θεωρείται περισσότερο παραγωγικό, καθώς δεν είναι έρμαια των καταστάσεων, ούτε εξαρτώνται από τους άλλους.

Άτομα με Εξωτερική Έδρα Ελέγχου 

Τα άτομα με υψηλή εξωτερική έδρα ελέγχου αποδίδουν τις καταστάσεις σε εξωτερικούς παράγοντες. Ως εξωτερικοί παράγοντες θεωρούνται οι άλλοι, η τύχη και η μοίρα.

Αποφεύγουν να αναλάβουν έργα που ενέχουν ρίσκο. Τείνουν να είναι χωρίς κίνητρα  και θεωρούν πως έχουν μικρό μερίδιο ευθύνης. Συνήθως, αυτοί οι άνθρωποι τείνουν να ρίχνουν το φταίξιμο σε άλλους για τα προβλήματά τους.

Επίσης, είναι περισσότερο πιθανό να παρουσιάσουν έντονα επίπεδα άγχους και να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης, ενώ είναι συχνά  πιο επιρρεπείς σε ψυχολογικά και ψυχοσωματικά προβλήματα.

Παρουσιάζουν χαμηλή αίσθηση αυτο-αποτελεσματικότητας και θεωρούν ότι δεν αξίζει να προσπαθούν, γιατί ανώτεροι παράγοντες επηρεάζουν την έκβαση μίας κατάστασης. Πιστεύουν ότι ο κόσμος είναι εξαιρετικά περίπλοκος ώστε να μπορεί να είναι προβλέψιμος ή ελέγξιμος. Επειδή αισθάνονται τόσο αβοήθητοι, μπορεί επίσης να αισθάνονται εξαιρετικά δυσαρεστημένοι.

Η εξωτερική έδρα ελέγχου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συναισθηματική αστάθεια και την απροσδόκητη, πρακτική σκέψη. Και η εσωτερική, αντίθετα, χαρακτηρίζεται από συναισθηματική σταθερότητα και τάση αφηρημένης, θεωρητικής σκέψης και σύνθεσης των εκτιμήσεων.

Τα κίνητρα είναι εντελώς διαφορετικά. Οι εσωτερικοί έχουν πολύ μεγαλύτερη ανάγκη να επιτυγχάνουν στη ζωή τους, ενώ οι εξωτερικοί έχουν περισσότερο ανάγκη να νιώθουν ασφάλεια.

Οι ψυχολόγοι έχουν εντοπίσει σημαντική συσχέτιση μεταξύ του υψηλού επιπέδου εσωτερικότητας και της θετικής αυτοεκτίμησης, μεταξύ των εικόνων του ιδεώδους και του πραγματικού εαυτού. 

Αντωνία Ποθητού, Coach/ Ψυχολόγος

Αν χρειάζεσαι περισσότερες πληροφορίες, μπορείς να βρεις εδώ:

Υπηρεσίες

Συμβουλευτική

Coaching: Σε τί μπορεί να με βοηθήσει;

Διαδικτυακή συνεργασία

Εxecutive Coaching

Ποιος ορίζει τη ζωή σας;

Ενσυναίσθηση

Ανάγκες και Κίνητρα

Οι 10 τεχνικές χειραγώγησης της μάζας

Γιατί κάποιοι θυμώνουν με τον ψυχοθεραπευτή τους;

Νευροεπιστήμες & Coaching

Η μέθοδος του Σωκράτη και το Coaching

Αλλάζοντας πεποιθήσεις, αλλάζεις τη ζωή σου

Στόχοι: Ποια είναι η συνταγή της επιτυχίας;

5+1 τρόποι να βγεις από τη ζώνη άνεσής σου

Αντωνία Ποθητού, Life & Executive Coach/ Ψυχολόγος

Αρέσει σε %d bloggers:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close