Πιθανοί λόγοι για την πρόωρη διακοπή της ψυχοθεραπείας
Η ψυχοθεραπεία είναι μια διαδικασία που συχνά περιλαμβάνει συναισθηματική εγγύτητα, ασφάλεια και σταδιακή εμπιστοσύνη. Παρόλα αυτά, πολλοί άνθρωποι διακόπτουν τη θεραπεία ξαφνικά:
είτε με μια σύντομη ανακοίνωση,
είτε με ένα μήνυμα,
είτε χωρίς καμία εξήγηση.
Η πρόωρη διακοπή της ψυχοθεραπείας είναι ένα συχνό φαινόμενο, το οποίο έχει μελετηθεί εκτενώς στη διεθνή έρευνα. Δεν σημαίνει απαραίτητα αποτυχία, ούτε από την πλευρά του θεραπευόμενου ούτε από την πλευρά της θεραπείας.
Το άρθρο αυτό επιχειρεί να εξηγήσει, με απλό και κατανοητό τρόπο, τι μπορεί να συμβαίνει ψυχολογικά όταν κάποιος διακόπτει ξαφνικά την ψυχοθεραπεία.
Πόσο συχνή είναι η πρόωρη διακοπή της ψυχοθεραπείας
Έρευνες δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων διακόπτει τη θεραπεία πριν ολοκληρωθεί. Σύμφωνα με μετα-αναλύσεις, τα ποσοστά πρόωρης διακοπής κυμαίνονται περίπου μεταξύ 20% και 40%, ανάλογα με το θεραπευτικό πλαίσιο και τον πληθυσμό.
Αυτό δείχνει ότι η πρόωρη διακοπή:
- δεν είναι σπάνια
- δεν αφορά μόνο «δύσκολους» θεραπευόμενους
- δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η θεραπεία δεν βοηθούσε
Ψυχολογικοί λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν σε ξαφνική διακοπή
Φόβος εγκατάλειψης και επανάληψη παλιών εμπειριών
Άνθρωποι που έχουν βιώσει εγκατάλειψη, συναισθηματική αστάθεια ή απόρριψη στο παρελθόν, μπορεί να ενεργοποιούνται έντονα μέσα στη θεραπευτική σχέση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ξαφνική αποχώρηση λειτουργεί ασυνείδητα ως:
- τρόπος αποφυγής μελλοντικού πόνου
- προσπάθεια ελέγχου μιας σχέσης που γίνεται σημαντική
- επανάληψη ενός γνώριμου μοτίβου σχέσεων
Η αποχώρηση δεν γίνεται για να πληγωθεί ο θεραπευτής, αλλά για να προστατευτεί ο ίδιος ο άνθρωπος.
Ο ρόλος του δεσμού στη θεραπευτική σχέση
Η θεωρία του δεσμού έχει δείξει ότι ο τρόπος που σχετιζόμαστε επηρεάζει και τη σχέση μας με τον θεραπευτή.
Έρευνες έχουν συνδέσει τον ανασφαλή ή αποφευκτικό δεσμό με αυξημένα ποσοστά πρόωρης διακοπής της ψυχοθεραπείας. Για κάποια άτομα:
- η συναισθηματική εγγύτητα προκαλεί άγχος
- η ανάγκη στήριξης βιώνεται ως αδυναμία
- η θεραπεία γίνεται δύσκολη όταν αρχίζει να «ακουμπά» βαθύτερα θέματα
Όταν η θεραπεία αρχίζει να γίνεται ουσιαστική, η αποχώρηση μπορεί να μοιάζει ασφαλέστερη από την παραμονή.
Αποφυγή έντονων συναισθημάτων και ψυχικού πόνου
Από γνωσιακές και σύγχρονες κλινικές προσεγγίσεις, η πρόωρη διακοπή συχνά σχετίζεται με αποφυγή συναισθηματικής δυσφορίας.
Η θεραπεία μπορεί να φέρει στην επιφάνεια:
- πένθος
- τραυματικές εμπειρίες
- θυμό ή φόβο
- δύσκολες αλήθειες για τον εαυτό
Έρευνες δείχνουν ότι η αποχώρηση από τη θεραπεία μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, μειώνοντας το άγχος βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει επιλυθεί.
Προσδοκίες και απογοήτευση από την πορεία της θεραπείας
Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν ψυχοθεραπεία με την προσδοκία άμεσης βελτίωσης. Όταν η αλλαγή δεν έρχεται τόσο γρήγορα όσο αναμενόταν, μπορεί να εμφανιστούν σκέψεις όπως:
- «η θεραπεία δεν δουλεύει»
- «κάτι πάει λάθος με μένα»
- «δεν έχει νόημα να συνεχίσω»
Έρευνες για τη θεραπευτική συμμαχία δείχνουν ότι όταν οι αμφιβολίες αυτές δεν εκφράζονται, αυξάνεται η πιθανότητα πρόωρης διακοπής.
Πρακτικοί λόγοι που δεν σχετίζονται με ψυχοπαθολογία
Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι η διακοπή της ψυχοθεραπείας δεν έχει πάντα ψυχολογική αιτία.
Συχνά σχετίζεται με:
- οικονομικές δυσκολίες
- αλλαγές στη ζωή ή στο πρόγραμμα
- επαγγελματικές ή οικογενειακές υποχρεώσεις
- διαφορετικές ανάγκες από αυτές που καλύπτει η θεραπεία εκείνη τη στιγμή
Αυτοί οι λόγοι είναι απολύτως θεμιτοί.
Αν έχεις διακόψει ξαφνικά την ψυχοθεραπεία
Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ενοχή ή ντροπή μετά από μια απότομη διακοπή. Είναι σημαντικό να ειπωθεί ξεκάθαρα:
Η αποχώρηση από τη θεραπεία ήταν, εκείνη τη στιγμή, ο τρόπος που μπορούσες να διαχειριστείς την κατάσταση.
Η ψυχοθεραπεία δεν είναι μια πόρτα που κλείνει οριστικά. Μπορεί να ξαναρχίσει, με τον ίδιο ή με άλλον θεραπευτή, όταν και αν το θελήσεις. Ακόμη και η εμπειρία της διακοπής μπορεί να αποτελέσει υλικό για μελλοντική δουλειά.
Συμπερασματικά
Η ξαφνική διακοπή της ψυχοθεραπείας:
- δεν έχει μία μόνο εξήγηση
- δεν σημαίνει αποτυχία
- δεν ορίζει την αξία ή τις δυνατότητες ενός ανθρώπου
Κάθε διακοπή έχει το δικό της νόημα και τη δική της ιστορία.
Η κατανόηση, αντί της κριτικής, είναι συχνά το πρώτο βήμα για μια πιο ασφαλή επιστροφή στον εαυτό.